Czym jest wzorcowanie urządzeń pomiarowych?

Wzorcowanie, zwane inaczej kalibracją, jest porównaniem wskazań przyrządu pomiarowego (termometru, higrometru, pirometru) ze wskazaniami wzorców posiadających aktualne świadectwa wydane przez laboratoria akredytowane, odnoszące się do wzorca państwowego. Na podstawie porównania wyników wyznaczane są poprawki dla wzorcowanego urządzenia z uwzględnieniem niepewności pomiaru.

Wzorcowanie wykonywane jest w celu sprawdzenia wskazań przyrządu pomiarowego, określenia jego przydatności do wykonywania pomiarów oraz poświadczenia, że przyrząd spełnia postawione mu wymagania. Wzorcowanie kończy się wydaniem świadectwa wzorcowania według określonego wzoru. Sposób wykonywania wzorcowania opisany jest w procedurach stanowiących element systemu jakości laboratorium.

Na czym polega adiustacja przyrządów pomiarowych?

Laboratorium, na życzenie klienta, przed wykonaniem wzorcowania przyrządów firmy Termoprodukt - jeśli jest to konieczne - wykonuje adiustację przyrządów pomiarowych. Jest to działanie mające na celu minimalizację błędów wskazań przyrządów pomiarowych, poprawiające ich dokładność. Adiustacja dokonywana jest według procedury ustanowionej przez producenta, opartej na budowie urządzenia i jego właściwościach.

Kiedy należy zlecić wzorcowanie termometru lub rejestratora?

Wzorcowanie wymagane jest jako potwierdzenie prawidłowości wskazań przyrządów pomiarowych. Jest to szczególnie istotne wszędzie tam, gdzie w grę wchodzi zdrowie i życie ludzi. Wzorcowaniu powinny być poddawane przyrządy kontrolujące warunki wytwarzania i przechowywania leków, żywności oraz środków higienicznych, używane w celu:

• kontroli i monitorowania warunków w lodówkach, cieplarkach, zamrażarkach, komorach klimatycznych, suszarkach, sterylizatorach, piecach oraz autoklawach
• monitorowania temperatury i wilgotności w chłodniach, mroźniach oraz magazynach do przechowywania żywności, szczepionek i leków
• kontroli procesów w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym

Wzorcowania przyrządów pomiarowych wymagają systemy jakości takie jak: GMP — Dobra Praktyka Produkcyjna, GHP — Dobra Praktyka Higieniczna oraz HACCP — System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli.

Czym są punkty wzorcowania i jak je dobierać?

Wzorcowanie ustala zależność między wzorcem wielkości mierzonej (temperatury, wilgotności itp.) a przyrządem pomiarowym. Aby przyrząd jak najlepiej pełnił swoją funkcję, ważne jest, by został wzorcowany w punktach odpowiadających jego rzeczywistym warunkom pracy.

Wzorcowanie dokonywane jest w punktach określonych w zleceniu przez klienta. Jeśli przyrząd pracuje w szerokim zakresie temperatur - zaleca się wzorcowanie obejmujące cały zakres pracy. Jeśli pracuje w konkretnej temperaturze lub wilgotności - wystarczy wzorcowanie w jednym punkcie. Punkty wzorcowania powinny być dobrane tak, by odzwierciedlały rzeczywiste warunki pracy przyrządu pomiarowego.

Jak często należy wzorcować przyrządy pomiarowe?

Termin kolejnych wzorcowań powinien być ustalany przez samego użytkownika z uwzględnieniem zaleceń producenta oraz obowiązujących norm prawnych. Przyjmuje się, że przyrząd pomiarowy będący w użyciu powinien być wzorcowany nie rzadziej niż raz w roku.

Urządzenia eksploatowane w intensywny sposób lub w okolicach granicznych zakresów pomiarowych powinny być wzorcowane częściej. W przypadku wątpliwości co do poprawności wskazań - wzorcowanie należy przeprowadzić natychmiast po zauważeniu nieprawidłowości.

Czynniki mające wpływ na okres między wzorcowaniami:

• zalecenia producenta przyrządu
• intensywność i zakres użytkowania
• wymagana niepewność pomiaru
• przeprowadzona adiustacja lub zmiana w przyrządzie
• wpływ wielkości mierzonej na stabilność wskazań
• obowiązujące normy prawne